22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਧਰਤੀ ਦਿਵਸ ਹੈ… ਪਰ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂ, ਲੋਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਪੋਸਟ ਪਾਉਣਗੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਾਉਣਗੇ, ਤੇ ਕਹਿਣਗੇ “Save Earth”
ਪਰ ਕੀ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਰੁਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੜਕਣ ਸੁਣੀ ਹੈ?
ਧਰਤੀ… ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਰ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ,
ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਰਦ ਦੀ ਕਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕੀ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਾਂ? ਧਰਤੀ… ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਗੋਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਹੈ।
ਇਹ ਉਹ ਝੂਲਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਹੱਸੀਆਂ ਗੂੰਜੀਆਂ,
ਇਹ ਉਹ ਗੋਦ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਵੀ ਸੰਭਲਣਾ ਸਿੱਖਿਆ।
ਪਰ ਅੱਜ, ਇਹ ਮਾਂ ਖਾਮੋਸ਼ ਹੈ…
ਸੱਚਾਈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ
ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ…ਪਰ ਜੇ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ,
ਤਾਂ ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਖੁਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਘਰ ਬਣਾ ਲਏ,
ਪਰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਗੱਡੀਆਂ ਖਰੀਦ ਲਈਆਂ,
ਪਰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਇਹ ਭੁੱਲ ਗਏ।
ਉਹ ਚੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਕੜ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੀ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵੀ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਦੀਆਂ ਗੰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰੂਹ ਵੀ ਘੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ,
ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ “ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦਾ ਦਰਪਣ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਹਚਹਾਟ ਸਵੇਰ ਦਾ ਅਲਾਰਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਟੋਨ ਨੇ ਉਹ ਸੁਰ ਖੋਹ ਲਏ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠ ਕੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ,
ਅੱਜ ਏਸੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲ ਘੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ…
ਜੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਈਏ,
ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੌਦਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
ਜੇ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਬਚਾਈਏ,
ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬੂੰਦ ਨਹੀਂ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਫਰਜ਼ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
ਆਓ ਅੱਜ ਧਰਤੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਕਸਮ ਨਾ ਖਾਈਏ…
ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾਈਏ “ਧਰਤੀ ਸਾਡੀ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਾਂ।” ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੋਚ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਜਾਵੇਗੀ,ਤਾਂ ਹਰ ਦਿਨ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਿਵਸ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ…ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਮੁੜ ਹੱਸ ਪਵੇਗੀ।
ਧਰਤੀ ਸਾਡੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਅੱਜ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਕਰੀਏ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ,
ਪਰ ਹਰ ਦਿਨ… ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਹੀ ਪਿਆਰ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਜੋ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਧਰਤੀ ਮੁਸਕੁਰਾਏਗੀ,
ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਖਿੜੇਗਾ…
ਵਿਵੇਕ ਸ਼ਰਮਾ, ਸਾਇੰਸ ਮਾਸਟਰ
