January 12th National Youth Day
ਜਦੋਂ ਸੁਪਨੇ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਦੇਸ਼ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਤਾਕਤ ਉਸਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 12 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਦਿਵਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਅੱਗ ਹੈ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਹੌਂਸਲੇ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਲੌ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ -ਉਹ ਸੰਤ-ਚਿੰਤਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਿਖਾਈ।ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਨੇ ਯੁਵਾ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਦਰਪਣ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ-ਜਿੱਥੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਕਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਲਈ ਯੁਵਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੋਚਦਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਯੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ “ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?”, “ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ?” ਇਹ ਸਵਾਲ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਆਮ ਯੁਵਾ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੁਵਾ ਅਵਸਥਾ ਉਹ ਪਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁਪਨੇ ਅੱਖਾਂ ‘ਚ ਨਹੀਂ, ਕਦਮਾਂ ‘ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਮਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੀ ਸਿੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਡਰ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ। ਪਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ-ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿਉਣਾ ਯੁਵਾ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ: ਯੁਵਾ ਦਾ ਦੀਪਕ
ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ-“ਉੱਠੋ, ਜਾਗੋ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਨਾ ਰੁਕੋ।” ਇਹ ਵਾਕ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਅਰਾ ਨਹੀਂ,ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਸੂਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਾਕਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਕਰਮ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦਾ ਯੁਵਾ, ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਅੱਜ ਦਾ ਯੁਵਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ‘ਚ ਖੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਫਿਰ ਵੀ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਚਮਕ ਕਈ ਵਾਰ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਘਟਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਯੁਵਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਹੈ-ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨਾ। ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਦੌਰ ‘ਚ ਮੌਕੇ ਬੇਅੰਤ ਹਨ, ਪਰ ਧਿਆਨ ਭਟਕਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਦੇ ਯੁਵਾ ਲਈ ਅਸਲ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ-ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣਾ, ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਲਾਈਕਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣਾ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਧੜਕਨ ਬਣਦਾ ਯੁਵਾ
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਮੂਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯੁਵਾ ਸੱਚਾਈ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਰਗਾਂ ‘ਚ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਦੌੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਇਹੀ ਤਿੰਨ ਸਤੰਭ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਵੈੱਛਿਕ ਸੇਵਾ, ਪਰਿਆਵਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤੀ, ਸਮਾਨਤਾ-ਇਹ ਸਭ ਖੇਤਰ ਯੁਵਾ ਦੀ ਉਰਜਾ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਵੱਡੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਯੁਵਾ, ਸਮਰਿੱਧ ਭਾਰਤ
ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਨਹੀਂ, ਸੋਚ ਦੀ ਵੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਯੁਵਾ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਮੂਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਦਯਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ਛੂਹਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਦਿਵਸ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਜਾਗਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕਦੋਂ?
ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੌਣ?
ਆਓ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦੀ ਲੌ ਬਣਾਈਏ,
ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕਲਪ ਬਣਾਈਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਭਾਰਤ ਬਣਾਈਏ-ਜਿਸ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਮਾਣ ਕਰ ਸਕਣ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਦਿਵਸ ਮੁਬਾਰਕ-ਯੁਵਾ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਨਹੀਂ, ਯੁਵਾ ਹੀ ਵਰਤਮਾਨ ਹੈ।
ਆਓ, ਅੱਜ ਇਕ ਪ੍ਰਣ ਲਈਏ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਆਓ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਕਰਮ ਚੁਣੀਏ। ਆਓ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਾਈਏ।
ਆਓ, ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂਝੀ ਬਣਾਈਏ।
ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਯੁਵਾ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਾਹ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਹਰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਦੀ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਹੈ ਤਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਦਿਵਸ ਮੁਬਾਰਕ ਸੁਪਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਅੱਜ ਤੋਂ।
ਵਿਵੇਕ ਸ਼ਰਮਾ, ਸਾਇੰਸ ਮਾਸਟਰ
For continuous updates on educational activities and official news from District Ropar, visit:deorpr.com and follow our Facebook page for real-time English/Punjabi news: District Ropar News – Facebook
