Daily Tech Vocabulary
ਵੀਕਐਂਡ Tech ਵਰਡ ਕਵਿਜ਼
ਮਿਤੀ: 7–9 ਅਗਸਤ 2026
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ Tech ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਦੁਹਰਾਈ ਕਰੋ!
1. 3D PRINTING (3ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ)
3D ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਨਾਲ ਕੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
A) ਸਮਤਲ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ
B) ਅਸਲੀ ਤਿੰਨ-ਆਯਾਮੀ (3D) ਵਸਤੂਆਂ
C) ਧੁਨੀ ਤਰੰਗਾਂ
D) ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਤਸਵੀਰਾਂ
2. METAVERSE (ਮੈਟਾਵਰਸ)
ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ: ਮੈਟਾਵਰਸ ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਸਾਂਝੀ ਦੁਨੀਆ ਹੈ।
A) ਸਹੀ
B) ਗਲਤ
3. QUANTUM COMPUTING (ਕਵਾਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ) ਕਵਾਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?
A) ਆਮ ਚਿਪਾਂ
B) ਕਿਊਬਿਟਸ (Qubits)
C) ਬਲਬ
D) ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ
4. BIOMETRICS (ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕਸ) ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
A) ਪਾਸਵਰਡ
B) ਫੇਸ ਆਈਡੀ (Face ID)
C) ਪਿਨ (PIN)
D) ਚਾਬੀ
Biometric (ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ।
ਉਦਾਹਰਨ: 👆 Fingerprint – ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ
👁️ Iris/Retina – ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ
🙂 Face Recognition – ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ
🎙️ Voice Recognition – ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ Biometric ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ Teacher/Staff Attendance ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Quantum Computing (ਕਵਾਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ)
ਕਵਾਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜੋ Quantum Mechanics ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
🔹 ਆਮ ਕੰਪਿਊਟਰ Bits (0 ਜਾਂ 1) ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
🔹 Quantum Computer Qubits ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 0 ਅਤੇ 1 ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
🔹 ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖਾਸ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜਟਿਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਟਾਵਰਸ — ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ 3D ਦੁਨੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਡਿਜੀਟਲ ਅਵਤਾਰ ਰਾਹੀਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਦਾ ਟੈਕ ਸ਼ਬਦ: 3D PRINTING (3D ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ)
ਅਰਥ: ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਰਤ-ਦਰ-ਪਰਤ ਸਮੱਗਰੀ ਜੋੜ ਕੇ ਤਿੰਨ-ਅਯਾਮੀ (3D) ਠੋਸ ਵਸਤੂਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ।
ਉਦਾਹਰਨ: 3D ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਡਲ, ਔਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਿਤੀ: 1–2 ਅਗਸਤ 2026
—
1. ਵਰਚੁਅਲ ਰਿਐਲਿਟੀ (VIRTUAL REALITY)
ਵਰਚੁਅਲ ਰਿਐਲਿਟੀ ਕੀ ਹੈ?
A) ਅਸਲੀ ਦੁਨੀਆ
B) ਨਕਲੀ ਦੁਨੀਆ
C) ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 3D ਵਾਤਾਵਰਨ
D) ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ
—
2. ਔਗਮੈਂਟਿਡ ਰਿਐਲਿਟੀ (AUGMENTED REALITY)
ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ: ਔਗਮੈਂਟਿਡ ਰਿਐਲਿਟੀ ਅਸਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਤੱਤ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
A) ਸਹੀ
B) ਗਲਤ
—
3. 5G
5G ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ?
A) ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ
B) ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਪੀਡ ਵਿੱਚ
C) ਸੌਣ ਵਿੱਚ
D) ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ
—
4. ਡਰੋਨ (DRONE)
ਡਰੋਨ ਇੱਕ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
A) ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਵਾਈ ਵਾਹਨ
B) ਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ
C) ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਾਇਰਸ
D) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪ
—
5. ਫਾਇਰਵਾਲ (FIREWALL)
ਫਾਇਰਵਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
A) ਕੰਧਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ
B) ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ
C) ਫੋਨ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ
D) ਗੇਮਾਂ ਖੇਡਣ ਲਈ
Firewall (ਫਾਇਰਵਾਲ) : ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ Internet/Data Traffic ਨੂੰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਜਾਂ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
Drone ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਪਾਇਲਟ ਵਾਲਾ ਹਵਾਈ ਯੰਤਰ (Unmanned Aerial Vehicle – UAV) ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਉਡਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। �
ਵਰਤੋਂ: 📸 ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ/ਵੀਡੀਓ, 🌾 ਖੇਤੀਬਾੜੀ, 🗺️ ਮੈਪਿੰਗ, 🔍 ਨਿਗਰਾਨੀ, 🚑 ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਆਦਿ।
5G (ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ): 5G ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਧੁਨਿਕ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਗਤੀ, ਘੱਟ ਦੇਰੀ (Low Latency) ਅਤੇ ਵੱਧ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Did You Know? 5G ਦੀ ਗਤੀ 4G ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ, ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ ਵਾਹਨਾਂ (self-driving cars) ਅਤੇ IoT ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Augmented Reality (AR) – ਆਗਮੈਂਟਿਡ ਰੀਅਲਿਟੀ: Augmented Reality (AR): ਇੱਕ ਐਸੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜੋ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਸਮਾਰਟ ਐਨਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲੀ ਦੁਨੀਆ ਉੱਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ 3D ਵਸਤੂਆਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨਾਂ: Pokémon GO ਗੇਮ, Snapchat ਅਤੇ Instagram ਦੇ AR ਫਿਲਟਰ, IKEA Place ਐਪ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਫਰਨੀਚਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵਰਚੁਅਲ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Cloud Computing (ਕਲਾਉਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ): ਕਲਾਉਡ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਉਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਡਾਟਾ, ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਸਟੋਰ, ਐਕਸੈਸ ਅਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ‘ਤੇ ਇੰਸਟਾਲ ਕੀਤੇ।
ਉਦਾਹਰਨ: ਜਿਵੇਂ Google Drive, OneDrive, ਜਾਂ iCloud ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਸੰਭਾਲਣਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਿਵਾਈਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ।
IoT (Internet of Things)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥ: IoT (ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ ਥਿੰਗਜ਼) ਉਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ (Devices) ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Big Data (ਬਿਗ ਡਾਟਾ): ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਡਾਟਾ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੁਝਾਨ (patterns) ਲੱਭੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ: Google, YouTube ਅਤੇ Facebook ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਣਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਟਾ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵੀਕੈਂਡ ਟੈਕ ਵਰਡ ਕੁਇਜ਼: 📚 ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਟੈਕ ਸ਼ਬਦ: ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ • ਸਾਈਬਰ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ • ਪਾਈਥਨ • ਡਾਟਾਬੇਸ • ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ
1. ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਕੀ ਹੈ?
A) ਸਾਧਾਰਨ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜਣਾ B) ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ C) ਗੇਮ ਖੇਡਣਾ
2. ਸਾਈਬਰ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
A) ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ B) ਹੈਕਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ C) ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਲਈ
3. ਪਾਈਥਨ ਕੀ ਹੈ?
A) ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਕਿਸਮ B) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ C) ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ
4. ਡਾਟਾਬੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
A) ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਲਈ B) ਗੇਮ ਖੇਡਣ ਲਈ C) ਫੋਨ ਕਾਲਾਂ ਕਰਨ ਲਈ
5. ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਕਿਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ?
A) ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) B) ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ C) ਖੇਡਾਂ ਦਾ
ਬੋਨਸ ਗਤੀਵਿਧੀ
3 ਰੋਅ ਅਤੇ 2 ਕਾਲਮ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਡਾਟਾਬੇਸ ਟੇਬਲ ਬਣਾਓ।
Machine Learning ਇੱਕ ਐਸੀ AI ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਕਦਮ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਦੇ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ: YouTube, Netflix ਅਤੇ Amazon ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਪਸੰਦਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ (Recommendations) Machine Learning ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
Machine Learning ਦੀ ਵਰਤੋਂ Voice Assistants, Email Spam Filtering, Fraud Detection, Medical Diagnosis ਅਤੇ Self-Driving Cars ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Database (ਡੇਟਾਬੇਸ): ਡੇਟਾਬੇਸ ਉਹ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ (Data) ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੱਭਿਆ, ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਉਦਾਹਰਨ: ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ, ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Python (ਪਾਇਥਨ): ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ, ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਾਂ, ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ Artificial Intelligence (AI) ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Cyber Security (ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ)
ਕੰਪਿਊਟਰ, ਮੋਬਾਈਲ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ, ਹੈਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ।
Cyber Security ਉਹ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਚੋਰੀ, ਨੁਕਸਾਨ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਾਹਰਨ: ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਾਸਵਰਡ, ਦੋ-ਪੜਾਅ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ (2FA) ਅਤੇ ਐਂਟੀਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ Cyber Security ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਉਚਾਰਨ (Pronunciation): ਸਾਈ-ਬਰ ਸਿ-ਕਿਊ-ਰਿਟੀ (SY-ber si-KYUR-i-tee)
Encryption (ਇਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ): ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਸਕੇ।
ਉਦਾਹਰਨ: ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ WhatsApp ‘ਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ Encryption ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਚਾਰਨ (Pronunciation): ਇਨ-ਕ੍ਰਿਪ-ਸ਼ਨ (in-KRIP-shən)
ਵੀਕੈਂਡ ਟੈਕ ਕਵਿਜ਼
1. AI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
2. ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
3. QR ਕੋਡ ਦਾ ਕੀ ਉਪਯੋਗ ਹੈ?
A) ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕੈਨ ਕਰਨਾ
B) ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣਾ
C) ਕਾਲਾਂ ਕਰਨਾ
ਉੱਤਰ: __________
4. ਬਲੌਕਚੇਨ (Blockchain) ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਯੋਗ ਕਿਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
A) ਖੇਡਾਂ
B) ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈਣ-ਦੇਣ (Transactions)
C) ਫੋਟੋਆਂ
ਉੱਤਰ: __________
5. ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ: ਚੈਟਬਾਟ (Chatbots) ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਬੁੱਧੀ (AI) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰ: __________
6. QR ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗ ਲਿਖੋ।
7. Blockchain ਦਾ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
A)/blok.tfern/ B)/blǝok.tfein/ C)/blok.kǝn/
ਉੱਤਰ: __________
8. AI ਡਾਟਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। (ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ)
ਉੱਤਰ: __________
9. Blockchain ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗ ਲਿਖੋ।
10. ਖਾਲੀ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ QR ਕੋਡ ਜਾਂ Blockchain ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਓ।
ਬਲੌਕਚੇਨ ਇੱਕ ਐਸੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਡਾਟਾ) ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬਲੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਨਵਾਂ ਬਲੌਕ ਪਿਛਲੇ ਬਲੌਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੇਨ (ਲੜੀ) ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਬਦਲਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
QR Code (ਕਿਊਆਰ ਕੋਡ): ਇੱਕ ਵਰਗਾਕਾਰ ਬਾਰਕੋਡ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਸਕੈਨਰ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਭੁਗਤਾਨ, ਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Chatbot (ਚੈਟਬਾਟ):ਇੱਕ AI-ਆਧਾਰਿਤ ਕੰਪਿਊਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜੋ ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
AI (Artificial Intelligence) :ਇੱਕ ਐਸੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜੋ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਚਣ, ਸਿੱਖਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ Daily Tech Word of the Day ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ WhatsApp Groups ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਹੈ।
Morning Assembly ਅਤੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਚਰਚਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਸਮਝ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਸਾਖਰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕੇ।
