PSEB ਕਲਾਸ 11 ਅਤੇ 12 ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਲਈ ਪੂਰੀਆਂ ਪਾਇਥਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸਮਝ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੋਡ। ਬੇਸਿਕਸ, if-else, ਲੂਪਸ, ਪੈਟਰਨ, ਪ੍ਰਾਈਮ, ਫਿਬੋਨਾਚੀ ਅਤੇ ਸਿਲੇਬਸ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸ਼ਾਮਲ।
🐍 PSEB 2026 ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ – ਪਾਇਥਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਕਲਾਸ 11 ਅਤੇ 12 ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ
ਪੂਰੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ + ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸਮਝ
PSEB Syllabus 2026-27 ਅਨੁਸਾਰ
1. ਬੇਸਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (Chapter 2)
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 1: ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ – Hello World
The simplest program. It prints a message on the screen using print().
ਪੰਜਾਬੀ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ।
print() ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਲਿਖਣਾ ਜਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ।print("Hello World")
print("ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ! ਪਾਇਥਨ ਵਿਚ ਸੁਆਗਤ ਹੈ")Hello World
ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ! ਪਾਇਥਨ ਵਿਚ ਸੁਆਗਤ ਹੈ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 2: ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੇਰਵੇ ਲਿਖੋ
Stores information in variables and then prints them.
ਪੰਜਾਬੀ: ਵੈਰੀਏਬਲ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਡਾਟਾ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਨਾਮ, ਕਲਾਸ ਆਦਿ ਇੱਕ ਵੈਰੀਏਬਲ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ print ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
name = "ਦਿਸ਼ਾਂਤ"
class_name = "11ਵੀਂ"
print("ਨਾਮ:", name)
print("ਕਲਾਸ:", class_name)ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 3: ਉਪਭੋਗਤਾ ਤੋਂ ਨਾਮ ਲੈਣਾ (input)
ਪੰਜਾਬੀ:
input() ਉਪਭੋਗਤਾ ਤੋਂ ਡਾਟਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਮ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।name = input("ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਲਿਖੋ: ")
print("ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ", name)
print("ਤੁਸੀਂ ਪਾਇਥਨ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹੋ!")2. ਇਨਪੁੱਟ, ਆਪਰੇਟਰ ਅਤੇ ਗਣਿਤ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 4: ਦੋ ਨੰਬਰ ਜੋੜਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ: ਦੋ ਨੰਬਰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
int() ਇਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ input() ਟੈਕਸਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਲਈ ਨੰਬਰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।a = int(input("ਪਹਿਲਾ ਨੰਬਰ ਲਿਖੋ: "))
b = int(input("ਦੂਜਾ ਨੰਬਰ ਲਿਖੋ: "))
sum_result = a + b
print("ਜੋੜ =", sum_result)ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 5: ਸਾਰੇ ਗਣਿਤ ਆਪਰੇਟਰ
ਪੰਜਾਬੀ: ਇੱਥੇ ਜੋੜ, ਘਟਾਉ, ਗੁਣਾ, ਭਾਗ ਆਦਿ ਸਿੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। % ਬਾਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, // ਪੂਰਨ ਭਾਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ** ਪਾਵਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
a = int(input("ਪਹਿਲਾ ਨੰਬਰ: "))
b = int(input("ਦੂਜਾ ਨੰਬਰ: "))
print("ਜੋੜ =", a + b)
print("ਘਟਾਉ =", a - b)
print("ਗੁਣਾ =", a * b)
print("ਭਾਗ =", a / b)
print("ਬਾਕੀ =", a % b)3. ਹਾਲਤਾਂ (if-else)
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 6: ਜੋੜ ਜਾਂ ਟਾਕ ਨੰਬਰ (Even/Odd)
ਪੰਜਾਬੀ: ਜੇ ਨੰਬਰ ਨੂੰ 2 ਨਾਲ ਭਾਗ ਕਰਨ ਤੇ ਬਾਕੀ 0 ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਜੋੜ ਨੰਬਰ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਟਾਕ ਨੰਬਰ।
num = int(input("ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਲਿਖੋ: "))
if num % 2 == 0:
print("ਇਹ ਜੋੜ ਨੰਬਰ ਹੈ")
else:
print("ਇਹ ਟਾਕ ਨੰਬਰ ਹੈ")ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 7: ਤਿੰਨ ਨੰਬਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ
ਪੰਜਾਬੀ: ਤਿੰਨ ਨੰਬਰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੰਬਰ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲੇਬਸ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ।
a = float(input("ਪਹਿਲਾ ਨੰਬਰ: "))
b = float(input("ਦੂਜਾ ਨੰਬਰ: "))
c = float(input("ਤੀਜਾ ਨੰਬਰ: "))
if a >= b and a >= c:
print("ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ =", a)
elif b >= a and b >= c:
print("ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ =", b)
else:
print("ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ =", c)ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 8: ਵੋਟ ਦੇਣ ਦੀ ਉਮਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ
ਪੰਜਾਬੀ: ਜੇ ਉਮਰ 18 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਵੋਟ ਪਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।
age = int(input("ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਲਿਖੋ: "))
if age >= 18:
print("ਤੁਸੀਂ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ")
else:
print("ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ")
print("ਤੁਹਾਨੂੰ", 18 - age, "ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੋਟ ਮਿਲੇਗੀ")4. ਲੂਪਸ (ਦੁਹਰਾਓ)
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 9: 1 ਤੋਂ 10 ਤੱਕ ਗਿਣਤੀ
ਪੰਜਾਬੀ: ਲੂਪ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਇੱਕ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਕਰਨਾ। ਇੱਥੇ 1 ਤੋਂ 10 ਤੱਕ ਨੰਬਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
print("1 ਤੋਂ 10 ਤੱਕ:")
for i in range(1, 11):
print(i)ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 10: ਫੈਕਟੋਰੀਅਲ
ਪੰਜਾਬੀ: ਫੈਕਟੋਰੀਅਲ ਮਤਲਬ ਕਿਸੇ ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਾਰੇ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਨਾ। ਜਿਵੇਂ 5 ਦਾ ਫੈਕਟੋਰੀਅਲ = 120। ਇਹ ਸਿਲੇਬਸ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਹੈ।
n = int(input("ਨੰਬਰ ਲਿਖੋ: "))
fact = 1
for i in range(1, n + 1):
fact = fact * i
print("ਫੈਕਟੋਰੀਅਲ =", fact)ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 11: ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪੈਟਰਨ
ਪੰਜਾਬੀ: ਨੈਸਟਡ ਲੂਪ ਨਾਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰਲਾ ਲੂਪ ਤਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲਾ ਲੂਪ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
rows = int(input("ਕਿੰਨੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ: "))
for i in range(1, rows + 1):
for j in range(i):
print("*", end=" ")
print()*
* *
* * *
* * * *
5. ਸਿਲੇਬਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 12: ਪ੍ਰਾਈਮ ਨੰਬਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ
ਪੰਜਾਬੀ: ਪ੍ਰਾਈਮ ਨੰਬਰ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ 1 ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ 2, 3, 5, 7, 11।
num = int(input("ਨੰਬਰ ਲਿਖੋ: "))
if num <= 1:
print("ਪ੍ਰਾਈਮ ਨਹੀਂ ਹੈ")
else:
is_prime = True
for i in range(2, int(num**0.5)+1):
if num % i == 0:
is_prime = False
break
if is_prime:
print("ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਮ ਨੰਬਰ ਹੈ")
else:
print("ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਮ ਨਹੀਂ ਹੈ")ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 13: ਫਿਬੋਨਾਚੀ ਸੀਰੀਜ਼
ਪੰਜਾਬੀ: ਹਰ ਨੰਬਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8...
n = int(input("ਕਿੰਨੇ ਨੰਬਰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? "))
a, b = 0, 1
print("ਫਿਬੋਨਾਚੀ ਸੀਰੀਜ਼:")
for i in range(n):
print(a, end=" ")
a, b = b, a + b
print()ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 14: ਪੈਲਿੰਡਰੋਮ ਨੰਬਰ
ਪੰਜਾਬੀ: ਉਹ ਨੰਬਰ ਜੋ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ 121, 1331।
num = int(input("ਨੰਬਰ ਲਿਖੋ: "))
original = num
reverse = 0
while num > 0:
digit = num % 10
reverse = reverse * 10 + digit
num = num // 10
if original == reverse:
print("ਇਹ ਪੈਲਿੰਡਰੋਮ ਹੈ")
else:
print("ਇਹ ਪੈਲਿੰਡਰੋਮ ਨਹੀਂ ਹੈ")ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 15: ਗੁਣਨਫਲ ਸਾਰਣੀ (Multiplication Table)
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੰਬਰ ਦੀ ਪਹਾੜਾ ਸਾਰਣੀ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
num = int(input("ਕਿਹੜਾ ਨੰਬਰ? "))
print(num, "ਦੀ ਪਹਾੜਾ:")
for i in range(1, 11):
print(num, "x", i, "=", num * i)














