Tech Word of the Day : ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਖੋ!
ਜੀਪੀਐਸ (GPS)
(ਇੱਕ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਿਸਟਮ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਹੀ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ)
ਉਚਾਰਨ: /ˌdʒiː piː ˈes/
ਅਰਥ: GPS ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ Global Positioning System। ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਟਿਕਾਣਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੋਨ, ਕਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ: ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਫੋਨ ਉੱਤੇ GPS ਵਰਤਿਆ।
ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨਾਂ:
ਨਕਸ਼ਾ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ
ਸੈਟੇਲਾਈਟ
ਕਾਰ GPS
ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਪਿੰਨ
ਅਜ਼ਮਾਓ: ਤੁਸੀਂ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ GPS ਕਿੱਥੇ ਵਰਤਿਆ ਦੇਖਿਆ ਹੈ?
ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਲਾਈਵ GPS ਟਿਕਾਣਾ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂ?
ਵੀਅਰੇਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (WEARABLE TECHNOLOGY)
(ਸਮਾਰਟ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਰਟਵਾਚ ਅਤੇ ਫਿਟਨੈੱਸ ਬੈਂਡ)
ਉਚਾਰਨ: /ˈweə.rə.bəl tekˈnɒl.ə.dʒi/
ਅਰਥ: ਵੀਅਰੇਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਰਟਵਾਚ, ਫਿਟਨੈੱਸ ਟ੍ਰੈਕਰ ਜਾਂ ਸਮਾਰਟ ਐਨਕਾਂ। ਇਹ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜਾਂ ਕਨੈਕਟਿਡ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਰਤੋਂ:
ਮੇਰਾ ਫਿਟਨੈੱਸ ਬੈਂਡ ਇੱਕ ਵੀਅਰੇਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੇਰੇ ਕਦਮ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨਾਂ:
ਸਮਾਰਟਵਾਚ
ਫਿਟਨੈੱਸ ਬੈਂਡ
ਸਮਾਰਟ ਐਨਕਾਂ
ਹਾਰਟ ਰੇਟ ਸੈਂਸਰ
ਅਜ਼ਮਾਓ:
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਵੀਅਰੇਬਲ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇਖੀ ਜਾਂ ਵਰਤੀ ਹੈ?
ਵੀਅਰੇਬਲ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਜਨਰੇਟਿਵ ਏਆਈ (GENERATIVE AI)
(ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਜੋ ਨਵਾਂ ਟੈਕਸਟ, ਤਸਵੀਰਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ)
ਉਚਾਰਨ: /ˈdʒen.ər.ə.tɪv eɪ ˈaɪ/
ਅਰਥ: ਜਨਰੇਟਿਵ ਏਆਈ ਇੱਕ ਸਮਾਰਟ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਨਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਲਿਖਤ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਂ ਜਵਾਬ।
ਵਰਤੋਂ: ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਜਨਰੇਟਿਵ ਏਆਈ ਵਰਤੀ, ਫਿਰ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ।
ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨਾਂ:
ਏਆਈ ਟੈਕਸਟ (ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੇਖ)
ਏਆਈ ਤਸਵੀਰਾਂ
ਚੈਟ ਏਆਈ (ਜਵਾਬ, ਸਮਝਾਉਣਾ)
ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ
ਅਜ਼ਮਾਓ: ਜਨਰੇਟਿਵ ਏਆਈ ਕਿਹੜੀ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਏਆਈ ਦੇ ਜਵਾਬ ਚੈੱਕ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਲਿਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
ਓਟੀਪੀ (OTP)
(ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ ਪਾਸਵਰਡ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਫੋਨ ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ)
ਉਚਾਰਨ: /ˌəʊ tiː ˈpiː/
ਅਰਥ: OTP ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ One-Time Password। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਗੁਪਤ ਕੋਡ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ: ਆਪਣਾ OTP ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਖੇ ਕਿ ਉਹ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹਨ।
ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨਾਂ:
SMS ਕੋਡ 123456
ਫੋਨ ਸੁਨੇਹਾ
ਈਮੇਲ OTP
ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ
ਅਜ਼ਮਾਓ:
OTP ਨੂੰ ਵਨ-ਟਾਈਮ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ OTP ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ?
ਸਪੈਮ (SPAM)
(ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਅਣਚਾਹੇ ਈਮੇਲ, ਸੁਨੇਹੇ ਜਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ)
ਉਚਾਰਨ: /spæm/
ਅਰਥ: ਸਪੈਮ ਉਹ ਅਣਚਾਹੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਨੇਹੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਨਕਲੀ ਆਫਰ ਜਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਲਿੰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਰਤੋਂ: ਸਪੈਮ ਸੁਨੇਹੇ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚਲੇ ਲਿੰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।
ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨਾਂ:
ਜੰਕ ਈਮੇਲ
ਅਣਚਾਹਾ ਸੁਨੇਹਾ
ਡਿਲੀਟ / ਸਪੈਮ ਫੋਲਡਰ
ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਾਲਾ ਲਿੰਕ
ਅਜ਼ਮਾਓ:
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਪੈਮ ਸੁਨੇਹਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ?
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਪੈਮ ਕਿਵੇਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯੂਆਰਐਲ (URL)
(ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਪਤਾ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਟਾਈਪ ਜਾਂ ਟੈਪ ਕਰਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਪੰਨਾ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹੋ)
ਉਚਾਰਨ: /ˌjuː ɑːr ˈel/
ਅਰਥ: URL ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ Uniform Resource Locator। ਇਹ ਵੈੱਬ ਪੰਨੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ www.school.edu.in, ਜੋ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਪੰਨਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ: ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ URL ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ।
ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਦਾਹਰਨਾਂ:
https://deorpr.com (https = ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਤਾ)
www.ssapunjab.org (www=World Wide Web)
ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਦੀ ਐਡਰੈੱਸ ਬਾਰ ਤਾਲਾ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ (ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਈਟ)
ਅਜ਼ਮਾਓ:
ਸੁਰੱਖਿਅਤ URL ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (http ਜਾਂ https)?
ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ URL ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਕਿਉਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
